A.O. Construction and Engineering โทรปรึกษา ›

ความรู้ก่อนเซ็นสัญญา · BOQ

BOQ สร้างบ้านควรมีอะไร
ก่อนเซ็นสัญญาต้องตรวจจุดไหน

BOQ ที่ใช้ตัดสินใจควรทำให้เจ้าของเห็นว่างานอะไรอยู่ในราคา ใช้วัสดุและปริมาณเท่าไร มีเงื่อนไขอะไร และรายการใดอาจยังไม่รวม ไม่ใช่ดูเพียงยอดรวมท้ายตาราง

เผยแพร่ 5 สิงหาคม 2569 อ่านประมาณ 9 นาที โดยทีมโครงการ A.O.

คำตอบแบบสั้น

BOQ ที่ดีต้องช่วยอ่าน “ขอบเขต” ไม่ใช่บอกเพียง “ยอดรวม”

เจ้าของควรตรวจได้อย่างน้อยว่า งานอยู่หมวดและตำแหน่งใด ใช้วัสดุหรือสเปกอะไร ปริมาณและหน่วยเท่าไร ราคานี้รวมอะไร และมีหมายเหตุ เงื่อนไข หรือรายการไม่รวมอะไรบ้าง จากนั้นต้องอ่านเทียบกับแบบ รายการประกอบแบบ ใบเสนอราคา และสัญญาฉบับเดียวกัน

  1. ระบุเอกสารอ้างอิงชื่อโครงการ วันที่ Revision แบบ และสเปกที่ใช้
  2. แยกรายการงานหมวด ตำแหน่ง วัสดุ ปริมาณ หน่วย และราคา
  3. บอกขอบเขตให้ชัดงานรวม งานไม่รวม เงื่อนไข และข้อยกเว้น
อินโฟกราฟิก BOQ ที่ดีควรแสดงขอบเขตงานและรายการที่อาจยังไม่รวม ไม่ควรดูเพียงยอดรวม
ภาพตัวอย่างเพื่ออธิบายวิธีอ่าน BOQ ไม่ใช่ราคาอ้างอิง และไม่ได้เปิดเผยข้อมูลของโครงการจริง

BOQ (Bill of Quantities) คือเอกสารแจกแจงหมวดงาน รายการ วัสดุหรือสเปก ปริมาณ หน่วย และราคา เพื่อช่วยกำหนดขอบเขตและใช้ตรวจข้อเสนอ แต่รูปแบบ BOQ ของแต่ละโครงการอาจต่างกัน จึงต้องดูสาระที่อ่านได้ ไม่ใช่ตัดสินจากหน้าตาตาราง

01

อ่าน BOQ แล้วควรตอบได้ 3 เรื่อง

หนึ่ง งานอะไรและอยู่บริเวณไหน เช่น งานฐานราก งานผนัง งานพื้น หรืองานระบบในตำแหน่งที่ระบุ สอง ใช้อะไรและปริมาณเท่าไร โดยดูวัสดุ สเปก หน่วย และจำนวน และ สาม ราคานี้รวมอะไร โดยอ่านหมายเหตุ เงื่อนไข ข้อยกเว้น และรายการที่อาจยังไม่รวม

BOQ ไม่ควรอ่านแยกเดี่ยว เพราะชื่อรายการสั้น ๆ อาจไม่บอกมิติ รุ่น วิธีติดตั้ง หรือคุณสมบัติทั้งหมด เจ้าของจึงควรเปิดแบบ รายการประกอบแบบ ใบเสนอราคา และสัญญาควบคู่กันเสมอ

อินโฟกราฟิกสามคำถามจาก BOQ ได้แก่ ทำงานอะไรอยู่บริเวณไหน ใช้อะไรปริมาณเท่าไร และราคานี้รวมอะไร
ตาราง BOQ เป็นจุดเริ่มอ่านขอบเขต แต่คำตอบสุดท้ายต้องตรงกับเอกสารโครงการชุดเดียวกัน

02

BOQ ที่อ่านขอบเขตได้ควรมีข้อมูลสำคัญ 6 จุด

  1. ชื่อโครงการ วันที่ และ Revisionช่วยยืนยันว่าทุกฝ่ายกำลังใช้เอกสารฉบับเดียวกัน
  2. แบบและสเปกที่ใช้อ้างอิงระบุชุดแบบหรือรายการประกอบแบบที่เชื่อมกับราคา
  3. หมวดงาน รายการ และตำแหน่งทำให้รู้ว่างานนั้นเกิดที่ส่วนใดของอาคาร
  4. วัสดุ รุ่น สเปก หรือเอกสารอนุมัติลดการตีความคำกว้าง เช่น “มาตรฐาน” หรือ “เกรดดี”
  5. ปริมาณ หน่วย ราคาต่อหน่วย และราคารวมใช้ตรวจวิธีคำนวณและเงื่อนไขเมื่อปริมาณเปลี่ยน
  6. หมายเหตุ ขอบเขต เงื่อนไข และรายการไม่รวมส่วนนี้อาจเปลี่ยนความหมายของราคาได้มากที่สุด
รูปแบบตารางต่างกันได้

BOQ ไม่จำเป็นต้องมีคอลัมน์เหมือนกันทุกโครงการ แต่ข้อมูลต้องเพียงพอให้ตรวจว่างานชุดใดอยู่ในราคา และเชื่อมกลับไปยังแบบหรือสเปกที่ตกลงได้

อินโฟกราฟิกหกข้อมูลสำคัญใน BOQ ตั้งแต่ชื่อโครงการและ Revision จนถึงหมายเหตุและรายการไม่รวม
หกจุดนี้เป็นโครงสร้างข้อมูลสำหรับตรวจขอบเขต ไม่ใช่ข้อกำหนดว่าทุก BOQ ต้องจัดหน้าเหมือนตัวอย่าง

03

งานอยู่ในขอบเขตหรือไม่ ตรวจข้ามเอกสารตาม 4 ขั้น

  1. เริ่มจากแบบและสเปกดูว่ามีงานอะไร อยู่จุดไหน และต้องใช้วัสดุแบบใด
  2. หาให้เจอใน BOQตรวจชื่อรายการ หมวด ปริมาณ หน่วย และตำแหน่งที่เกี่ยวข้อง
  3. เช็กสิ่งที่ราคารวมวัสดุ แรงงาน ขนส่ง เครื่องมือ งานติดตั้ง และส่วนประกอบรวมครบหรือไม่
  4. อ่านหมายเหตุและข้อยกเว้นดูเงื่อนไข ข้อจำกัด งานเจ้าของจัดหา และรายการไม่รวม

หากพบรายการในแบบแต่หาไม่เจอใน BOQ อย่าเพิ่งสรุปว่า “รวมแล้ว” หรือ “ไม่รวม” ให้ถามผู้จัดทำว่ารวมอยู่ในรายการใด และขอให้ยืนยันเป็นลายลักษณ์อักษรใน BOQ ใบเสนอราคา หรือสัญญา

อินโฟกราฟิกวิธีตรวจว่างานอยู่ในขอบเขตหรือไม่ โดยเทียบแบบและสเปกกับ BOQ ราคา และข้อยกเว้น
การตรวจข้ามเอกสารช่วยลดช่องว่างระหว่างสิ่งที่เห็นในแบบกับสิ่งที่อยู่ในราคา

04

6 กลุ่มรายการที่ควรถามให้ชัดว่า “รวม” หรือ “ไม่รวม”

รายการด้านล่างไม่ได้หมายความว่า BOQ ทุกฉบับต้องไม่รวม แต่เป็นจุดที่เจ้าของควรค้นหาและถามให้ชัดตามโครงการของตน

กลุ่มงานตัวอย่างสิ่งที่ควรถามเอกสารที่ควรยืนยัน
รื้อถอนและขนทิ้งเคลียร์พื้นที่ ขนดินหรือเศษวัสดุไปที่ใดBOQ แผนพื้นที่ และเงื่อนไขหน้างาน
งานภายนอกอาคารรั้ว ประตู ลาน ภูมิทัศน์ ทางระบายน้ำผังบริเวณ แบบภูมิทัศน์ และ BOQ
การเชื่อมต่อสาธารณูปโภคมิเตอร์ ไฟฟ้า ประปา สื่อสาร และระยะเชื่อมต่อแบบระบบ ข้อกำหนดหน่วยงาน และใบเสนอราคา
ของติดตั้งเฉพาะบิลต์อิน เครื่องใช้ อุปกรณ์ หรือของเจ้าของจัดหาตารางวัสดุ รายการอนุมัติ และ BOQ
ค่าธรรมเนียมและการทดสอบใบอนุญาต ค่าตรวจ หรือการทดสอบระบบขอบเขตบริการและสัญญา
งานเพิ่มจากสภาพจริงหรือแบบเปลี่ยนใครอนุมัติ คิดราคาอย่างไร และกระทบเวลาเท่าใดขั้นตอน Variation Order และสัญญา
อินโฟกราฟิกหกกลุ่มรายการที่ควรถามให้ชัดใน BOQ เช่น งานรื้อถอน งานภายนอก มิเตอร์ บิลต์อิน ค่าธรรมเนียม และงานเพิ่ม
สถานะรวม–ไม่รวมต้องตรวจจาก BOQ แบบ ใบเสนอราคา และสัญญาของโครงการนั้น ไม่ควรเหมารวมจากตัวอย่าง

05

ต้องการให้ช่วยอ่าน BOQ ควรปิดข้อมูลสำคัญอย่างไร

ก่อนส่ง BOQ ให้บุคคลภายนอกตรวจเบื้องต้น ควรปิดชื่อโครงการ ชื่อเจ้าของ ที่อยู่ เลขที่เอกสาร ข้อมูลติดต่อ และราคาที่เป็นข้อมูลทางการค้า แต่คงหมวดงาน ชื่อรายการ สเปก ปริมาณ หน่วย หมายเหตุ และขอบเขตไว้ เพื่อให้ยังอ่านโครงสร้างของเอกสารได้

อย่าปิดจนอ่านขอบเขตไม่ได้

หากปิดชื่อรายการ สเปก ปริมาณ หรือหมายเหตุทั้งหมด ผู้ตรวจจะเห็นเพียงตารางที่ไม่มีบริบทและไม่สามารถชี้ช่องว่างของขอบเขตได้

อินโฟกราฟิกตัวอย่างปกปิดชื่อโครงการ เจ้าของ ที่อยู่ เลขเอกสาร และราคา แต่คงรายการ สเปก ปริมาณ และหน่วยให้อ่านได้
ตัวอย่างนี้สร้างเพื่อการศึกษา ไม่ใช่เอกสารหรือราคาอ้างอิงของโครงการจริง

06

ก่อนเซ็นสัญญา ถามเรื่อง BOQ ให้ชัด 5 ข้อ

  • ราคารวมงานชุดไหนบ้าง และเชื่อมกับหมวดใดใน BOQ
  • มีงานใดไม่รวม หรือเจ้าของต้องจัดหาและติดตั้งเอง
  • ข้อเสนอนี้ใช้แบบ สเปก และตารางวัสดุ Revision ใด
  • ปริมาณ หน่วย และราคาปรับได้เมื่อใด ใช้หลักฐานอะไรคำนวณ
  • ถ้าแบบหรือสภาพหน้างานเปลี่ยน ใครเสนอและอนุมัติงานเพิ่มก่อนทำ
คำตอบสำคัญควรอยู่ใน BOQ ใบเสนอราคา หรือสัญญาที่ทุกฝ่ายอ้างอิงร่วมกัน ไม่ควรเหลือเป็นข้อตกลงด้วยวาจาเพียงอย่างเดียว
อินโฟกราฟิกห้าคำถามเรื่อง BOQ ก่อนเซ็นสัญญา ครอบคลุมงานรวม งานไม่รวม เอกสารอ้างอิง การปรับราคา และงานเพิ่ม
ใช้ห้าคำถามนี้เป็นจุดเริ่มต้น แล้วปรับรายละเอียดให้ตรงกับประเภทและเงื่อนไขของโครงการ

คำถามที่พบบ่อย

คำตอบสั้นเกี่ยวกับ BOQ งานก่อสร้าง

BOQ คืออะไร

BOQ หรือ Bill of Quantities คือเอกสารแสดงหมวดงาน รายการ วัสดุหรือสเปก ปริมาณ หน่วย และราคา เพื่อใช้อ่านขอบเขตและเปรียบเทียบกับแบบ รายการประกอบแบบ ใบเสนอราคา และสัญญา รูปแบบตารางอาจต่างกันในแต่ละโครงการ

มี BOQ แล้วทำไมยังต้องอ่านแบบและสัญญา

เพราะ BOQ เป็นเพียงหนึ่งส่วนของชุดเอกสาร งานบางรายการอาจแสดงในแบบแต่ยังไม่อยู่ใน BOQ หรือมีเงื่อนไขในหมายเหตุ ใบเสนอราคา และสัญญา จึงต้องตรวจเอกสารฉบับเดียวกันและยืนยันข้อขัดแย้งเป็นลายลักษณ์อักษร

BOQ ที่ดีควรมีข้อมูลอะไร

ควรระบุชื่อโครงการ วันที่และฉบับแก้ไข แบบหรือสเปกที่อ้างอิง หมวดและตำแหน่งงาน วัสดุหรือสเปก ปริมาณ หน่วย ราคาต่อหน่วย ราคารวม หมายเหตุ ขอบเขต เงื่อนไข และรายการที่ไม่รวมตามความเหมาะสมของโครงการ

ก่อนเซ็นสัญญาควรถามเรื่อง BOQ อะไรบ้าง

ควรถามว่าราคารวมงานชุดใด งานใดไม่รวมหรือเจ้าของต้องจัดหาเอง ใช้แบบ สเปก และวัสดุฉบับใด ปริมาณ หน่วย และราคาปรับได้เมื่อใด และหากแบบหรือสภาพหน้างานเปลี่ยนจะอนุมัติงานเพิ่มอย่างไร

ตราสัญลักษณ์ A.O. Construction and Engineering

ผู้จัดทำเนื้อหา

ทีมโครงการ A.O. Construction and Engineering

เรียบเรียงเป็นแนวทางให้เจ้าของใช้ตรวจขอบเขตเอกสารก่อนตัดสินใจ ตัวอย่างภาพปกปิดข้อมูลและไม่ได้ใช้แทน BOQ แบบ ใบเสนอราคา หรือสัญญาของโครงการจริง

มี BOQ แล้ว แต่ยังไม่แน่ใจว่าขอบเขตครบไหม?

ปิดชื่อโครงการ เจ้าของ ที่อยู่ เลขเอกสาร และราคา แล้วส่งแบบหรือ BOQ เพื่อคุยขอบเขตเบื้องต้นกับทีม A.O.

ทักผ่าน LINE › โทร 097 974 2879